Ziek thuis: waarom het verzuim in Nederland maar niet daalt
Tien jaar geleden was het verzuim in Nederland nog nooit zo laag geweest. In 2014 was werknemers gemiddeld 3,8% van hun werktijd ziek. Dat lijkt nu lang geleden. Sindsdien stijgt het verzuim bijna elk jaar. In 2025 was het 5,4%, en in het eerste kwartaal van 2026 zelfs 5,8%. Dat is ruim boven het gemiddelde van de afgelopen dertig jaar, dat rond de 5% ligt.
Wat betekent dat in de praktijk? Van elke 1.000 werkdagen gaan er ongeveer 54 verloren door ziekte. Bij een team van twintig mensen is er dus bijna elke dag iemand ziek.
Corona als versneller, niet als oorzaak
Je zou denken dat corona de grote boosdoener is. Die rol was er zeker. In 2022 bereikte het verzuim een record van 5,6%, vooral door een zware griepgolf nadat de maatregelen waren opgeheven. Maar na die piek daalde het verzuim maar een klein beetje (5,3% in 2023) en daarna steeg het weer. De pandemie heeft de trend dus versneld, maar niet veroorzaakt.
De griep zorgt voor veel meldingen, stress voor lang verzuim
Griep, verkoudheid en andere virussen zijn nog steeds de meest genoemde reden om je ziek te melden: in ruim de helft van de gevallen. Die meldingen duren meestal kort. Het echte probleem zit in het lange verzuim. Mensen met psychische klachten, overspannenheid of een burn-out zijn gemiddeld zo’n 63 werkdagen thuis. Het aantal werknemers met burn-outklachten steeg van 13% in 2015 naar 19% in 2023. Driekwart van hen zegt dat hun werk daar deels de oorzaak van is. Werkdruk is de belangrijkste werkgerelateerde reden om je ziek te melden.
Grote verschillen per sector en per bedrijf
In de zorg is het verzuim het hoogst. In de verpleging en thuiszorg was het begin 2026 bijna 10%. In de horeca is het veel lager, rond de 3%. Ook de grootte van het bedrijf maakt verschil.
Wat kost verzuim je echt?
Meer dan alleen een percentage op papier. Stel, je runt een strandtent en een van je vaste krachten valt drie maanden uit. Dan voel je dat op drie plekken tegelijk.
- Voor jou als ondernemer. Bij langdurige ziekte geldt een loondoorbetalingsplicht van maximaal twee jaar. Je betaalt loon door terwijl er geen omzet tegenover staat. Daar bovenop komen de verplichtingen uit de wet verbetering poortwachter, zoals een plan van aanpak en re-integratie. Dat kost geld en tijd.
- Voor je team. De uren van de zieke medewerker moet iemand overnemen. Je collega’s draaien dubbel, de druk loopt op, en de sfeer wordt gespannen. Het risico is dat er zo nog iemand omvalt. Zo wordt een ziekmelding een sneeuwbal.
- Voor je omzet. In het hoogseizoen kun je met minder mensen niet opschalen. Je zegt nee tegen een volgeboekt terras of een grote reservering. En huur je vervanging in, dan betaal je in feite dubbel: het loon van de zieke medewerker en dat van de invaller.
Zo verandert een verzuim dat op jaarbasis “maar een paar procent” lijkt, in een flinke hap uit je resultaat.
Wat kun je als werkgever doen?
De cijfers laten zien waar je het meeste effect hebt: je kunt lang verzuim voorkomen. Een griep kun je niet tegenhouden, maar een burn-out bouwt zich vaak langzaam op. Werkgevers die regelmatig met hun mensen praten over werkdruk, op tijd signalen oppikken en snel actie ondernemen bij een eerste ziekmelding, maken echt verschil. Verzuim gaat niet alleen over gezondheid. Het laat ook zien hoe het werk georganiseerd is.
Samengevat
Het ziekteverzuim in Nederland ligt ruim boven de 4% en stijgt weer. In de horeca, retail en recreatie lijkt het laag, maar dat gemiddelde is bedrieglijk voor een klein team. Een langdurige uitval en je zit er zo overheen, met gevolgen voor je team en je omzet. Wil je weten wat verzuim in jouw situatie betekent, en hoe je dat risico afdekt? Leg je eigen cijfers eens naast het landelijke beeld, en bekijk hoe Connexie werkt.
De cijfers in dit artikel komen van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek). Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies.
Payroll via Connexie: goed geregeld werkgeverschap
Met payroll bieden we ondernemers maximale flexibiliteit, verlichten we de administratieve lasten en verlagen we de risico’s. Wij regelen de salarisadministratie, de arbeidscontracten, ziekteverzuim en juridische zaken, terwijl jij de dagelijkse leiding behoudt. Focus op wat echt belangrijk is: goed werkgeverschap en de groei van je onderneming!
Wil jij meer weten over wet- en regelgeving? Onze experts staan voor je klaar!
0000